TİYATRO SÖZLÜĞÜ, Tiyatro Terimleri ve Anlamları Fütürist Tiyatro:
1909'da İtalya'da F. T. Marinetti'nin Le Feturisme adlı bildirgesinin yayınlanmasıyla
temellendirilen fütürizm akımına bağlı tiyatro. Teknolojinin fetiş özelliğini
yücelten; sürekli devinim imgesiyle, dinanizm ve mekanizmle özdeşleşme
düşüncesinden yola çıkan Fütürizm, sanatı sanat-eylem haline getirmeye,
yaşamla içiçe kılmaya çalışır; sanatın akıldışçılığı, mantık dışını, serüvenciliğe
ve savaşı yüceltmesi gerektiğine inanır. Savaşı "dünyayı temizleyecek biricik
şey" olarak, güzelliği de yalnızca savaşta gören fütürizm, zamanın akışından,
tarihten kopmak olarak kendiliğindeliği, çağdaş yaşamın yeniden kurgulanması,
"çökmüş insan psikolojisi"nin yerine "maddeyle lirik büyülenme"yi geçirmek
ister. Kendi tiyatro biçimi ve tüm klasik tiyatro kültürüne almaşık olarak
varyeteyi gösteren Fütürist Tiyatro, mekanik tiyatro biçimi olarak, sirk
ve kabare tekniklerini, ışık ve şok etmenlerini, fotomontajı, mekanik baleyi,
gürültü müziğini, anlamdan yoksun soyut şiir okumayı içerir. Fütürist Tiyatro'ya
göre, birbirinden kopuk ritimlerin içiçe geçmesi, hız ve dönüşümün sentetik
birleşimi, yaşama egemen yasaları en iyi biçimde çizebilecekti; "gerçek
fütürist ruha uygun gösteri ve anlatım biçimleri" bunlardı. "Tümden yaratma
boşluğuna dinamik sıçrama" olarak sahne, "mantık dışı" ve "gerçek dışı"
biçimlendirilecekti; tüm geçmiş drama biçimlerinin sözel yapısından özgürleşerek
"mantık dışı tartışma"ya yer verilecekti; sahne tasarımında devrim yapılarak
"çok boyutlu fütürist uzay sahne" kurulacak, plastik ışıklama uygulanacaktı.
Fütürist Tiyatro'nun temel savları çeşitli fütürist bildirilerde ortaya
konmuştur.
|
|