TİYATRO SÖZLÜĞÜ, Tiyatro Terimleri ve Anlamları Grotesk: Tiyatro
ve edebiyatta komik-olanın bir çeşidi: Gülünç-olan ile acıklı-olanın yanyana
yer aldığı, tuhaflık ve çarpıcılık kertesinde zorlanmış, bağdaşmaz komik
durum; özel olan ile genel olanın uyuşmazlığından, paradokstan komik-olanın
çıkarılması; gerçekle ve mantıkla bağdaşmaz görünümü uyandıran tuhaf, çarpıcı,
abartmalı ve şaşırtıcı durumlardan alışıla gelmedik gülünçlükler yaratan,
daha çok duyumlara seslenen güldürü biçimi; buna uygun oyunculuk. Grotesk'te
çelişmelerde içerili komik olan vurgulanmakla birlikte, uyum olanağı dışarda
bırakılır. Bu nedenle, Grotesk, yaşanan gerçekle uzlaşmazlık, bağdaşmazlık
gösteren oyunlarda kullanılır. Bu bağlamda, Grotesk önce romantik bireyin
toplum düzeniyle uzlaşmazlık içinde olduğu romantik tiyatrolarda görülür.
19. yüzyıl farsında ele alınan Grotesk, başlıcalıkla dışavurumcu tiyatroda
özel bir anlatım aracı olarak önem kazanmış; İtalyan Grotesk tiyatrosunda
başlı başına işlenmiş, gerçeküstücü-avangart tiyatronun başlıca öğelerinden
biri olmuş; saçma tiyatrosunda anlamlı bir biçimde kullanılmış, paradokslar
kuramının özünü oluşturmuştur.
|
|